Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Az Görme

Low Vision

Tanım

Gözlük, kontakt lens veya tıbbi ve cerrahi tedavilerle normal düzeye getirilemeyen, altta yatan nedenden bağımsız olarak görsel kapasitedeki (özellikle görme keskinliği ve alanı) kalıcı azalma.

Örnek Vaka / Uygulama

68 yaşında makula dejenerasyonu tanısı alan bir bireyin, standart gözlüklerle gazete okuyamaması, sokakta yürürken basamakları ayırt edememesi ve bu yüzden evden çıkmaktan kaçınarak sosyal izolasyon yaşaması; rehabilitasyon sürecinde ise yüksek güçlü büyüteçler (magnifier) ve eksternal aydınlatma sistemleriyle işlevsel bağımsızlığının yeniden yapılandırılması.

Derin Analiz

Az görme, optik düzeltmelerin ötesinde bir işlevsel yetersizlik durumudur. Sadece periferik veya merkezi görme keskinliğinin kaybını değil, aynı zamanda kontrast duyarlılığı ve ışık adaptasyonu gibi karmaşık görsel performans parametrelerinin de bozulmasını kapsar. Nöropsikolojik düzeyde, sürekli bir görsel belirsizlik ortamı yaratarak parietal ve oksipital korteks üzerindeki bilişsel yükü artırır. Bu durum, mekansal yönelim (spatial navigation) ve okuma gibi otomatikleşmiş süreçlerin bilinçli çaba gerektirmesine yol açar. Klinik pratikte, kronik duyusal yoksunluğun amigdala ve prefrontal devreler üzerindeki ikincil etkileri nedeniyle, major depresif bozukluk ve anksiyete komorbiditesi yüksek oranda gözlemlenir.

Etimoloji

İngilizce 'low' (düşük, az) ve 'vision' (görme, vizyon; Latince *visio* [görme, görünüm], *videre* [görmek] fiilinden türetilmiştir) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Körlük (blindness) ile sıklıkla karıştırılır; körlük görsel girdinin tamamen yokluğunu veya işlevsel olarak sıfıra yakınlığını ifade ederken, az görmede kalıntı bir görsel kapasite (residual vision) mevcuttur ve uygun optik araçlarla kullanılabilir.