Arkat Nükleus
Arcuate Nucleus
Tanım
Hipotalamusta bulunan ve enerji dengesi, iştah ve hormon salınımını düzenleyen kavis şeklindeki nöron kümesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Uzun süreli açlık durumunda kanda ghrelin seviyesinin yükselmesi, arkat nükleustaki AgRP/NPY nöronlarını uyararak bireyin besin arama davranışını tetikler ve metabolik hızı yavaşlatır.
Derin Analiz
Arkat nükleus, hipotalamusun ventromedial bölgesinde, üçüncü ventrikülün tabanı boyunca yer alan kritik bir çekirdektir. Kan-beyin bariyerinin daha geçirgen olduğu median eminence bölgesine komşu olması, periferik peptit hormonlarının (leptin, ghrelin, insülin gibi) bu nükleustaki nöronlar tarafından doğrudan algılanmasını sağlar. Yapısında iştahı baskılayan POMC/CART nöronları ile iştahı uyaran NPY/AgRP nöronları olmak üzere birbirine zıt iki temel popülasyon barındırır. Bu çift yönlü anatomik ve kimyasal mimari, homeostatik enerji dengesinin ve nöroendokrin axis kontrolünün merkezini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'arcus' (yay, kavis) kelimesinden türetilmiştir; kavisli veya yay şeklindeki yapısını ifade eder.
Karıştırmayın
Ventromedial hipotalamus (tokluk merkezi) ile sıklıkla karıştırılır; arkat nükleus bu sistemin ana girdilerini sağlayan temel regülatör merkezdir.