Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Üst Beyin Merkezi

Higher Brain Center

Tanım

Öğrenme ve bellek gibi karmaşık bilişsel süreçlerle ilişkili olan serebrumun herhangi bir bölgesini tanımlayan genel ifade.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bireyin yeni bir yabancı dil öğrenirken kelime dağarcığını uzun süreli belleğe kodlaması ve gramer kurallarını mantıksal süzgeçten geçirmesi sırasında serebrumun ilgili üst beyin merkezleri aktif olarak sinaptik plastisite süreçlerini tetikler.

Derin Analiz

Nörobilim ve bilişsel bilimler literatüründe 'üst beyin merkezi' kavramı, evrimsel süreçte sonradan gelişmiş ve daha üst düzey zihinsel işlevleri barındıran kortikal yapıları nitelemektedir. Serebral korteks ve ilişkili subkortikal yapılar, duyusal girdilerin işlenmesi, soyut düşünce, karar verme, yürütücü işlevler ve epizodik bellek gibi karmaşık süreçlerin merkezi konumundadır. Bu alanlar, homeostatik ve otonomik düzenlemeleri yürüten alt beyin merkezlerinin (beyin sapı gibi) aksine, üst düzey bilişin somut nöral altyapısını oluşturur.

Etimoloji

İngilizce 'high' (yüksek, üst) kökünden türetilen 'higher' sıfatı ile Latince 'cerebrum' (beyin) ve Yunanca 'kentron' (merkez, odak noktası) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Alt beyin merkezleri (beyin sapı ve omurilik gibi yaşam destek ve refleksif işlevleri yöneten yapılar) ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici temel fark üst merkezlerin bilinçli biliş ve öğrenmeyi barındırmasıdır.