Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hipotalamik Sendrom

Hypothalamic Syndrome

Tanım

Hipotalamusun hasar görmesi veya işlev bozukluğuna uğraması sonucu ortaya çıkan; yeme, içme, uyku, su dengesi, termoregülasyon ve sekonder cinsiyet karakteristikleri gibi otonomik ve endokrin süreçlerdeki çeşitli bozukluklar tablosudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Kafa tabanı cerrahisi geçiren bir hastada ameliyat sonrasında ani gelişen diabetes insipidus (aşırı su içme ve idrara çıkma), vücut ısısını düzenleyememe (hipotermi/hipertermi atakları) ve kontrol edilemeyen iştah artışına bağlı hızlı kilo alımı tablosu, hipotalamik sendromun klinik bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Hipotalamus, otonom sinir sisteminin ve endokrin sistemin baş düzenleyicisi olarak homeostazın sürdürülmesinde kritik bir rol üstlenir. Hipotalamik sendrom, bu kritik nöral merkezde travma, tümör, vasküler olaylar veya inflamasyon kaynaklı lezyonlar meydana geldiğinde ortaya çıkan multifaktöriyel bir bozukluktur. Bu yapının farklı çekirdekleri (örneğin lateral veya ventromedial çekirdekler) farklı işlevleri koordine ettiğinden, hasarın lokalizasyonuna bağlı olarak klinik tablo değişkenlik gösterir. Örneğin lateral hipotalamus hasarları iştahsızlık ve ağırlık kaybına yol açarken, ventromedial lezyonlar hiperfaji ve obeziteyle sonuçlanabilir. Sadece metabolik süreçler değil; sirkadiyen ritim bozuklukları, poikilotermi ve duygudurum dalgalanmaları da bu nörobiyolojik tablonun parçasıdır.

Etimoloji

Yunanca 'hypo-' [altında] + 'thalamos' [oda/ oda, talamus] kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, talamusun altında konumlanan anatomik yapıya atıfta bulunur; 'syndrome' ise Yunanca 'syn-' [birlikte] + 'dromos' [koşu, yol] kökünden türetilerek belirtilerin bir araya gelme durumunu ifade eder.

Karıştırmayın

Pitüiter (hipofiz) yetmezliği ile sıklıkla karıştırılır; hipofiz bozuklukları hormonal sekresyondaki ikincil aksaklıkları kapsarken, hipotalamik sendrom otonomik regülasyonun merkezi düzeyde bozulmasını içerir.