Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hiperfaji

Hyperphagia

Tanım

Metabolik bozukluklar veya serebral lezyonlar kaynaklı gelişen, durdurulamaz ve patolojik düzeydeki aşırı yemek yeme durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

45 yaşındaki erkek hastanın, geçirdiği travmatik beyin yaralanması ve sonrasındaki hipotalamik hasar nedeniyle, fiziksel olarak midesi dolmasına ve tokluk sinyalleri oluşmasına rağmen durmaksızın gıda tüketme dürtüsüyle klinik başvurusu.

Derin Analiz

Nörobiyolojik düzlemde hiperfaji, hipotalamik regülasyon mekanizmalarının, özellikle de açlık ve tokluk döngüsünü yöneten arkuat çekirdek, ventromedial hipotalamus ve lateral hipotalamik alan ağlarının işlev bozukluğuna işaret eder. Normal koşullarda leptin ve insülin gibi anoreksijenik sinyaller tokluk hissi yaratırken, ghrelin gibi oreksijenik peptitler iştahı tetikler. Ancak hiperfaji vakalarında bu nöroendokrin sinyalleşme bozulur veya beyin sapı ile üst merkezler arasındaki entegrasyon zarar görür. Klinik pratikte Prader-Willi sendromu gibi genetik sendromlarda veya belirli hipotalamik tümörlerde açıkça gözlemlenir.

Etimoloji

Yunanca 'hyper-' (aşırı, üst düzey) + 'phagein' (yemek yemek) köklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Duygusal yeme (emotional eating) veya tıkınırcasına yeme bozukluğu (binge eating disorder) ile karıştırılabilir; ancak hiperfaji psikojenik kökenlerden ziyade doğrudan organik, nörolojik veya metabolik bir patolojiye dayanır.