Otonom Aygıt
Autonomic Apparatus
Tanım
Otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilen, endokrin bezler ve iç organlar dahil tüm vücut organlarını kapsayan fizyolojik sistem.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek stresli bir mülakata giren bir adayın sempatik otonom aygıt aktivasyonu neticesinde kalp atım hızının artması, göz bebeklerinin büyümesi ve adrenal bezlerinden katekolamin salgılanması, otonom aygıtın somatik olmayan organlar üzerindeki doğrudan işlevsel yanıtına örnektir.
Derin Analiz
Otonom aygıt, organizmanın içsel homeostazisini sürdürmekle yükümlü olan periferik efektör yapıların tamamını niteler. Sempatik ve parasempatik kolların sürekli modülasyonu altında çalışan bu yapılar; miyokardiyal kasılma gücünden düz kas tonusuna, glandüler salgılardan metabolik hızın düzenlenmesine kadar bilinçli kontrol dışındaki hayati süreçleri yürütür. Biyolojik psikoloji bağlamında, bu aygıtın reaktivitesi, stres tepkilerinin (örneğin savaş ya da kaç yanıtı) somatik ve viseral dışavurumunda kritik bir aracı rol oynamaktadır. Nörovisseral entegrasyon teorileri çerçevesinde, merkezi sinir sisteminin üst düzey bilişsel merkezleri ile otonom aygıt arasındaki çift yönlü iletişim (vagus siniri aracılığıyla), duygusal düzenleme ve fizyolojik esnekliğin temelini oluşturur.
Etimoloji
Yunanca 'autos' (kendi kendine, öz-) ve 'nomos' (yasa, düzen) kelimelerinin birleşiminden oluşan 'autonomic' ile Latince 'apparatus' (donanım, hazırlık, alet takımından 'apparare' [hazırlamak]) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genellikle otonom sinir sistemi (ANS) ile karıştırılır; ancak otonom sinir sistemi bu aygıtı *kontrol eden* sinir ağını belirtirken, otonom aygıt bu sinir ağı tarafından *yönetilen* hedef organların (viscera ve bezler) bütünüdür.