Hipoksantin-guanin Fosforiboziltransferaz
Hypoxanthine–guanine Phosphoribosyltransferase (HGPRT)
Tanım
Pürin kurtarma yolunda görev yapan ve eksikliği maladaptif davranışlar ile entelektüel gelişim bozukluklarına yol açan temel bir enzimdir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, 2 yaşında motor gecikme, istemsiz koreoatetoid hareketler ve sürekli dudaklarını/parmaklarını ısırarak kendine zarar verme davranışları sergileyen bir çocukta yapılan biyokimyasal incelemede, serum ürik asit seviyesinin yüksek ve eritrosit lizatında HGPRT enzim aktivitesinin neredeyse sıfır olduğu saptanarak Lesch-Nyhan sendromu tanısı konulur.
Derin Analiz
HGPRT, hücre içi pürin nükleotidlerinin (guanin ve hipoksantin) yeniden kullanımını katalize ederek de novo sentez yükünü azaltan sitoplazmik bir enzimdir. Bu enzimi kodlayan HPRT1 genindeki mutasyonlar, bazların yıkımına ve ürik asit birikimine neden olur. Nörobiyolojik düzeyde, bazal ganglionlardaki yoğun dopaminerjik devrelerin bozulmasıyla karakterizedir. Enzimin tam yokluğu, klinik psikiyatri ve nöroloji literatüründe ağır nörolojik tutulum, kendi kendine zarar verme (self-mutilation) ve bilişsel yetersizlikle kendini gösteren Lesch-Nyhan sendromunun etiyolojisini oluşturur.
Etimoloji
Karıştırmayın
Adenozin fosforiboziltransferaz (APRT) eksikliği ile karıştırılabilir; APRT eksikliği böbrek taşlarına yol açarken nörolojik ve davranışsal bulgu göstermez.