Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Multa Loca Tenens İlkesi

Multa Loca Tenens Principle

Tanım

Bir ilacın doğal bir fizyolojik etkenin tek bir eylemini taklit edebilmesi durumunda, diğer doğal işlevlerini de simüle edebileceğini ve bu çoklu etkiler nedeniyle reseptörler ve enzimler için rekabet edeceğini öne süren farmakolojik ilke.

Örnek Vaka / Uygulama

Dopaminerjik bir sistem üzerinde etki gösteren yeni nesil bir antipsikotiğin, sadece D2 reseptör blokajı yapmakla kalmayıp, aynı yolaktaki serotonerjik ve histaminerjik reseptörleri de simüle ederek hem motor yan etkilere hem de metabolik değişikliklere yol açması bu ilkeyle açıklanır.

Derin Analiz

Nörofarmakoloji ve psikofarmakoloji bağlamında bu ilke, sentetik ajanların veya endojen ligandların reseptör sitelerinde gösterdiği pleiotropik etkilerin teorik temelini oluşturur. Reseptör promiskuitesi ve birden fazla ikincil haberci sisteminin aktivasyonu, ilaçların hem hedeflenen terapötik yanıtları hem de istenmeyen yan etkileri aynı anda tetiklemesine neden olur. Moleküler düzeyde, bu durum birden fazla biyokimyasal yolağın eşzamanlı olarak modüle edilmesini gerektiren karmaşık ligand-reseptör dinamiklerini açıklar.

Etimoloji

Latince 'multa' (birçok) + 'loca' (yerler) + 'tenens' (tutan/vekillik eden) sözcüklerinden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'birçok yeri tutan/vekillik eden' ilkesi demektir.

Karıştırmayın

Agonist etki ve seçicilik (selectivity) kavramlarıyla karıştırılır; ancak seçicilik belirli bir reseptör alt tipine odaklanırken, bu ilke çoklu noktalardaki genel ikame kapasitesini ve yaygın fizyolojik yansımalarını ele alır.