Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Final Serbest Hatırlama

Final Free Recall

Tanım

Bir bellek değerlendirme seansının sonunda, bireyin o seans boyunca çalışılan ve test edilen tüm materyalleri herhangi bir ipucu olmaksızın hatırlamasının istendiği beklenmedik bellek testidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Nöropsikolojik değerlendirme sırasında bir hastaya beş dakika boyunca 15 kelimeden oluşan bir liste verilir ve her denemeden sonra hatırlaması istenir. Seans boyunca araya giren diğer bilişsel görevler ve kısa süreli testler tamamlandıktan sonra, seansın en sonunda klinisyen hiçbir uyarı yapmadan hastadan 'bugün şimdiye kadar çalışılan tüm kelimeleri' hatırlamasını ister.

Derin Analiz

Nöropsikolojik ve bilişsel değerlendirmelerde kullanılan final serbest hatırlama prosedürü, uzun süreli bellek kapasitesinin, kodlama derinliğinin ve geri çağrılabilirlik eşiklerinin incelenmesinde kritik bir rol oynar. Bireyin daha önceki öğrenme denemelerinde veya ara testlerde karşılaştığı uyarıcıları seansın bütününe nasıl entegre ettiğini gösterir. Bu test, özellikle hipokampal ve medial temporal lob işlevselliğinin, epizodik bellek transfer süreçlerinin ve müdahale (interference) etkilerinin değerlendirilmesinde ampirik veri sağlar. Bellek izlerinin direnci ve seri pozisyon etkisinin (öncelik ve sonunculuk etkileri) zamansal dinamikleri bu yöntemle net bir şekilde gözlemlenir.

Etimoloji

İngilizce 'final' (Latince 'finalis', son/nihai), 'free' (Cermen kökenli, serbest/bağımsız) ve 'recall' (re- [tekrar] + call [çağırmak/seslenmek], zihinsel depodan bilgi geri çağırma) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Anında serbest hatırlama (immediate free recall) ile karıştırılır; ancak anında hatırlama belirli bir öğrenme denermesinden hemen sonra yapılırken, final serbest hatırlama tüm seansın sonunda ve genellikle beklenmedik şekilde gerçekleştirilir.