Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Biyodavranışsal

Biobehavioral

Tanım

Biyolojik sistemlerin, çevresel etkenlerin, psikososyal dinamiklerin ve insan davranışının karşılıklı etkileşimini inceleyen multidisipliner çerçeve.

Örnek Vaka / Uygulama

Kardiyovasküler hastalık gelişim sürecinde; bireyin genetik hipertansiyon yatkınlığının (biyoloji), yoğun baskısı altındaki ofis ortamının (çevre), kronik anksiyete düzeyinin (psikososyal) ve yüksek sodyumlu beslenme alışkanlığının (davranış) birlikte değerlendirilerek klinik risk modellemesinin yapılması.

Derin Analiz

Biyodavranışsal yaklaşım, kartezyen zihin-beden ikiciliğini reddederek organizmanın fizyolojik altyapısı ile dışsal davranış kalıpları arasındaki dinamik geri bildirim döngülerini analiz eder. Nörobiyolojik süreçler ile çevresel stresörlerin epigenetik düzeydeki kesişim kümesini inceler; genetik yatkınlıkların yaşam tarzı, kronik stres ve psikososyal faktörlerle tetiklenme mekanizmalarını ampirik modellerle değerlendirir.

Etimoloji

Yunanca 'bios' [yaşam/biyoloji] + Latince 'behaviorum' [davranış kökünden türetilmiş modern bileşik terim].

Karıştırmayın

Psikosomatik (daha çok psikolojik faktörlerin fiziksel semptomlara yol açmasına odaklanır; biyodavranışsal ise çift yönlü ve çok katmanlı bir sistemi kapsar) ve Biyopsikososyal model (daha geniş bir teorik çerçevedir; biyodavranışsal terimi ise bu modelin özellikle gözlenebilir davranış ve fizyoloji etkileşimine odaklanan pratik türevidir).