Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Sirkanyum Ritim

Circannual Rhythm

Tanım

Davranışta, büyümede veya diğer fizyolojik değişkenlerde yaklaşık bir yıllık periyotlarla kendini tekrarlayan biyolojik ritim.

Örnek Vaka / Uygulama

Yapay aydınlatma koşulları sabit tutulan bir laboratuvar ortamında barındırılan bazı ötücü kuş türlerinin, dışarıdaki mevsimsel değişiklikleri algılayamamalarına rağmen her yıl aynı takvimsel dönemde göç huzursuzluğu (Zugunruhe) sergilemesi ve yuvalama davranışına geçmesi sirkanyum ritmin endojen doğasını kanıtlar.

Derin Analiz

Sirkanyum ritimler, endojen (içsel) biyolojik saatler tarafından düzenlenen ve çevresel ipuçlarından (fotoperiyot değişimi gibi) bağımsız olarak işleyebilen yaklaşık 365 günlük osilasyonlardır. Kronobiyoloji ve davranış bilimleri bağlamında; kuşlarda göç, memelilerde kış uykusu (hibernasyon), tüy veya kürk değişimleri, üreme döngüleri ve bazı insan popülasyonlarında gözlenen mevsimsel duygu durum değişimleri bu mekanizmanın denetimindedir. Suprakiazmatik çekirdek (SCN) ve epifiz bezinin melatonin salınımı üzerindeki modülasyonları, bu uzun vadeli temporal organizasyonun sürdürülmesinde kritik nörobiyolojik aracılardır.

Etimoloji

Latince 'circa' (etrafında, yaklaşık) ve 'annus' (yıl) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Sirkadiyen ritim (günlük/24 saatlik döngü) ve infradiyen ritim (24 saatten uzun ancak bir yıldan kısa, örneğin menstruel döngü) ile sıklıkla karıştırılır; temel fark periyot uzunluğunun yaklaşık bir yıl olmasıdır.