Epitelyum
Epithelium
Tanım
Vücudun dış yüzeyini ve iç organların boşluklarını döşeyen, hücreler arası boşluğun minimum düzeyde olduğu sıkı hücresel tabaka.
Örnek Vaka / Uygulama
Histoloji laboratuvarında incelenen ince bağırsak kesitinde, besin emilimini artırmak amacıyla yüzey alanını genişleten mikrovillüslere sahip tek katlı prizmatik epitel dokunun gözlemlenmesi.
Derin Analiz
Epitelyum, ektoderm, endoderm ve mezoderm olmak üzere üç embriyonik germ tabakasından köken alan birincil doku tiplerinden biridir. Temel işlevleri arasında koruma, salgılama, emilim, duyusal algı ve filtrasyon yer alır. Hücreler bazal lamina adı verilen yapısal bir protein matrisi üzerine oturur ve damarsız (avasküler) bir yapı sergiler; beslenmelerini alt dokulardaki bağ dokudan diffüzyon yoluyla sağlarlar. Morfolojik olarak yassı (skuamöz), kübik ve prizmatik (kolumnar) formlarda, tek katlı (simple) ya da çok katlı (stratifiye) olarak sınıflandırılır. Nörobilim ve psikofizyoloji bağlamında, özellikle kan-beyin bariyerini (blood-brain barrier) oluşturan endotelyal hücreler ve beyin omurilik sıvısını salgılayan ependimal hücreler aracılığıyla nörolojik homeostazın korunmasında kritik bir rol üstlenir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'epi-' (üstte, üzerinde) + 'thele' (meme ucu/örtü) köklerinden türetilmiştir; histolojik literatürde vücut yüzeylerini örten zar tabakayı ifade etmek için kullanılır.
Karıştırmayın
Endotel doku (kan ve lenf damarlarının iç yüzeyini döşeyen özel bir epitel formu) ve Mezenkim doku (gevşek embriyonik bağ dokusu; epitelin aksine sıkı hücre bağlantıları içermez).