Yıllık Döngü
Annual Cycle
Tanım
Bir yıl boyunca periyodik olarak tekrarlanan, davranışsal, fizyolojik ve metabolik değişiklikler dizisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Kuzey yarımkürede yaşayan bozayıların (Ursus arctos), sonbahar aylarında hiperfaji (aşırı yemek yeme) dönemine girerek vücut ağırlıklarını %30'a varan oranlarda artırmaları ve kış uykusu süresince metabolik hızlarını minimuma indirmeleri tipik bir yıllık döngü örneğidir.
Derin Analiz
Yıllık döngü, organizmaların dünyasal mevsimsel değişimlere uyum sağlamasını kısıtlayan endojen (içsel) ve eksojen (çevresel) zamanlayıcıların etkileşimiyle şekillenir. Biyolojik saatler ve sirkadiyen sistemin daha geniş bir makro ölçeği olan sirkatermiyen ritimler, fotoperiyodizm (gün uzunluğunun algılanması) aracılığıyla hipotalamik-hipofiz eksenini uyarır. Bu süreç, göç, kış uykusu, üreme fizyolojisi ve tüy dökme gibi kritik hayatta kalma mekanizmalarını tetikler. İlginç bir şekilde, bazı türlerde bu döngüler, tamamen izole edilmiş laboratuvar ortamlarında dışsal mevsimsel ipuçları (sıcaklık veya ışık değişimleri) olmaksızın dahi içsel osilatörler vasıtasıyla süregitmeye devam eder.
Etimoloji
Latince 'annus' (yıl) sözcüğünden türetilen 'annualis' sıfatı ile Yunanca 'kyklos' (çember, daire, devir) sözcüğünün birleşiminden oluşan kronobiyolojik bir ifadedir.
Karıştırmayın
Sirkadiyen ritim (24 saatlik döngüleri kapsar, yıllık değil) ve mevsimsel duygu durum bozukluğu (insanlarda görülen ve yıllık döngünün psikopatolojik bir yansıması olan klinik tablodur).