Uysallık
Docility
Tanım
Bireyin pasif, sakin, idare edilmesi kolay ve saldırganlık eğiliminden uzak olma durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Deneysel bir psikoloji laboratuvarında yürütülen seçici breeding (yapay seçilim) çalışmalarında, kemirgen popülasyonları içerisinden en düşük reaktif agresyon gösteren bireylerin çiftleştirilmesiyle, birkaç nesil sonra insan müdahalesine karşı son derece dirençsiz ve sakin (uysal) bir suş elde edilmesi.
Derin Analiz
Biyolojik psikoloji, etoloji ve davranış genetiği bağlamında uysallık, çevresel uyaranlara karşı verilen reaktif tepkilerin baskılanması ve sosyal entegrasyonun kolaylaşması ile karakterizedir. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum genellikle otonom sinir sisteminin sempatik aktivasyonunun düşük, parasempatik tonusun ise baskın olmasıyla, özellikle de amigdala tepkiselliğinin regüle edilmesiyle ilişkilendirilir. Seçici çiftleştirme deneyleri, uysallığın genetik bir temel taşıdığını ve nesiller boyunca agresif davranışların elenmesiyle fenotipik olarak sabitlenebildiğini göstermiştir. Ancak bu durum, yalnızca genetik determinizmle açıklanamaz; erken dönem yaşam deneyimleri, sosyal öğrenme ve epigenetik faktörler de bireyin uysallık derecesini doğrudan şekillendirir.
Etimoloji
Latince 'docilis' (öğrenmeye açık, kolay eğitilebilir) sıfatından ve 'docere' (öğretmek) fiilinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Öğrenilmiş çaresizlik ile sıkça karıştırılır; öğrenilmiş çaresizlik travmatik ve kontrol edilemeyen yaşantılar sonucu sonradan gelişen bir pasiflik durumuyken, uysallık hem doğal varyasyonun bir parçası hem de kalıtımsal olarak aktarılabilen temel bir temperamental özelliktir.