Eğitilebilir
Educable
Tanım
Bireyin akademik öğrenme ve formal eğitim süreçlerinden yararlanabilme potansiyeline sahip olduğunu belirten sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
8 yaşındaki bir çocuk, standart akademik müfredatta zorlanmakta ve standart testlerde hafif düzeyde bilişsel gecikme göstermektedir. Ancak yapılan nöropsikolojik değerlendirmeler ve dinamik testler, çocuğun uygun görsel materyaller ve bireyselleştirilmiş eğitim yöntemleriyle temel okuryazarlık becerilerini öğrenebileceğini, yani eğitsel açıdan yüksek bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Derin Analiz
Özel eğitim ve klinik psikometri bağlamında 'eğitilebilir' kavramı, bireylerin bilişsel kapasitelerini, özellikle temel akademik becerileri (okuma, yazma, aritmetik) edinme ve uygulama potansiyellerini sınıflandırmak için kullanılır. Tarihsel olarak zihinsel yetersizlik düzeylerinin (hafif düzeyde zihinsel engellilik vb.) klinik ve pedagojik değerlendirmesinde işlevsel bir eşik olarak ele alınmıştır. Günümüz bilişsel bilim ve nöropsikoloji perspektifinde ise bu terim, biyolojik determinizmden ziyade nöroplastisite, çevresel zenginleştirme ve kişiselleştirilmiş pedagojik müdahalelerin bir fonksiyonu olarak değerlendirilmektedir. Bireyin öğrenme potansiyeli sabit bir zeka bölümü (IQ) skoruyla değil, dinamik değerlendirme (dynamic assessment) yöntemleriyle ölçülen 'yakınsal gelişim alanı' üzerinden anlaşılır.
Etimoloji
Latince 'educare' (yetiştirmek, eğitmek, beslemek) fiilinden türetilmiş olup, '-able' (yapılabilirlik, potansiyel) ekiyle birleşerek akademik ve zihinsel öğrenme kapasitesine sahip olma durumunu ifade eder.
Karıştırmayın
Öğretilebilir (trainable) kavramı ile sıklıkla karıştırılır. 'Eğitilebilir' bireyler akademik becerileri öğrenebilirken, 'öğretilebilir' (historik olarak daha ağır düzeydeki zihinsel yetersizlikleri tanımlayan) bireyler genellikle akademik becerilerden ziyade öz bakım ve günlük yaşam becerileri konusunda eğitilir.