Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dinamik Değerlendirme

Dynamic Assessment

Tanım

Bireyin yalnızca mevcut başarı düzeyini ölçmekle kalmayıp, rehberlik ve ipuçlarıyla (iskele kurma) öğrenebilme potansiyelini ve gelişim alanını inceleyen interaktif değerlendirme süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

WISC-V gibi standart bir zeka testinde düşük skorlar alan 9 yaşında bir öğrenciye, geleneksel test sonrasında ek ipuçları ve stratejik rehberlik verilerek aynı türden yeni problemleri çözmesi istenir. Öğrencinin bu müdahaleye hızla adapte olup performansı artırması, statik testin aksine yüksek bir dinamik öğrenme potansiyeline işaret eder.

Derin Analiz

Dinamik değerlendirme, geleneksel statik psikometrik testlerin aksine, öğrenme sürecini ve müdahaleye verilen bilişsel yanıtı merkeze alır. Lev Vygotskynin Yakınsal Gelişim Alanı (Zone of Proximal Development - ZPD) teorisine dayanır. Amaç, bireyin bağımsız olarak başaramadığı ancak rehberlikle yapabildiği görevleri tespit ederek bilişsel esnekliği ve potansiyel öğrenme kapasitesini haritalandırmaktır. Klinik ve eğitim ortamlarında, nörogelişimsel farklılıklar, öğrenme güçlükleri veya karmaşık işlevsellik bozukluklarının altında yatan nedenlerin açığa çıkarılmasında kullanılır.

Etimoloji

Yunanca 'dynamis' [güç, kuvvet, potansiyel] ve Latince 'assidere' [yanına oturmak, değerlendirmek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Statik Değerlendirme / Standart Zeka Testleri: Statik testler bireyin geçmişte öğrendiklerini ve mevcut anlık performansını ölçerken, dinamik değerlendirme öğrenme sürecini ve gelecekteki gelişim potansiyelini ölçer.