Sefalik İndeks
Cephalic İndex
Tanım
Kafanın maksimum genişliğinin maksimum uzunluğuna oranlanıp 100 ile çarpılmasıyla elde edilen antropolojik ve kraniyometrik ölçüm.
Örnek Vaka / Uygulama
Antropologların ve adli tıp uzmanlarının, kimliği belirsiz iskelet kalıntılarının coğrafi kökenini veya popülasyon karakteristiklerini tahmin etmek için kafatası üzerindeki biparyetal ve oksipitofrontal çapları kumpas yardımıyla ölçüp indeks hesabı yapması.
Derin Analiz
19. yüzyılda İsveçli anatomist Anders Retzius tarafından geliştirilen sefalik indeks, kraniyometri ve fiziksel antropolojide insan kafatasının morfolojik varyasyonlarını sınıflandırmak amacıyla kullanılır. Ölçüm sonuçları üç temel kategoriye ayrılır: 75 altı dolikosefal (uzun/dar kafa), 75-81 arası mezosefal (orta oranlı kafa) ve 81 üzeri brankisefal (geniş/kısa kafa). Tarihsel süreçte ırksal teoriler ve öjeni çalışmalarında ampirik temel olarak kötüye kullanılsa da, günümüzde evrimsel biyoloji, adli tıp ve pediatrik antropolojide (örneğin kraniyosinositoz veya pozisyonel plagiyosefali değerlendirmelerinde) anatomik bir referans aracı olarak işlev görür. Nöropsikolojik ya da bilişsel yeteneklerle doğrudan nedensel bir bağı bulunmamaktadır.
Etimoloji
Latince 'cephalus' [kafa, baş] + Yunanca 'index' [gösterge, işaret] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kraniyal indeks ile sıklıkla eş anlamlı kullanılır; ancak kraniyal indeks genellikle doğrudan kafatası kemikleri üzerinden, sefalik indeks ise canlı bireylerde saç ve yumuşak doku dahil baş üzerinden yapılan ölçümleri ifade edebilir.