Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Deliot

Loco Plant

Tanım

Kuzey Amerika'nın batısında yetişen, içeriğindeki mizerotoksin, swainsonine ve selenyum nedeniyle sinir dokusuna kalıcı hasar veren Astragalus ve Oxytropis cinsine ait zehirli bitki grubu.

Örnek Vaka / Uygulama

Rocky Dağları'nda otlayan bir sürünün, meralardaki Oxytropis türü deliotları tüketmesi sonucunda hayvanlarda kas titremeleri, dengesiz yürüyüş ve derinlik algısında belirgin kayıp gibi nörolojik zehirlenme belirtilerinin gözlenmesi.

Derin Analiz

Deliot türlerinin nörotoksik profili, özellikle merkezi sinir sistemindeki lizozomal alfa-mannosidaz enzimlerinin inhibisyonuna dayanır. Swainsonine bileşiği, oligodendrositlerde ve nöronlarda oligosakkaritlerin birikmesine yol açarak hücresel düzeyde vakuoler dejenerasyona neden olur. Bu durum, beyin lezyonları, motor koordinasyon kaybı ve kalıcı nörolojik defisitlerle karakterize klinik bir tabakayı tetikler. Selenyum birikimi ise periferik nöropatileri ve miyelin kılıf yıkımını şiddetlendirir.

Etimoloji

İspanyolca 'loco' (çılgın, deli) sözcüğü ile İngilizce 'plant' (bitki) kelimesinin birleşiminden türetilmiş olup, toksik etkilerine maruz kalan hayvanlarda gözlenen davranışsal ve nörolojik bozukluklara atıfta bulunur.

Karıştırmayın

Genel bitki zehirlenmeleri ve akut gastrointestinal toksikasyonlar; deliot zehirlenmesi ise doğrudan merkezi sinir sistemi ve miyelin doku üzerindeki spesifik nörotoksik dejenerasyonlarla ayrılır.