Transmarginal İnhibisyon
Transmarginal İnhibition (TMI)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir kampanya döneminde 72 saat aralıksız çalışan ve üst üste gelen krizlerle baş etmeye çalışan bir proje yöneticisi, normalde kolayca çözebileceği basit bir e-posta geldiğinde kitlenip kalır, hiçbir işlem yapamaz hale gelir ve masasına boş boş bakar. Sinir sisteminin TMI eşiğini aşması, bireyin bilişsel işlem kapasitesini geçici olarak kilitlemiştir.
Derin Analiz
Ivan Pavlov’un köpekler üzerinde yaptığı klasik koşullama deneylerinde keşfettiği bu kavram, sinir hücrelerinin taşıyabileceği maksimum uyarı kapasitesinin aşılması durumunda ortaya çıkan paradoksal bir koruma mekanizmasıdır. Normal şartlarda uyaran şiddeti arttıkça tepki de artar; ancak TMI noktası geçildiğinde sistem 'ultra-paradoksal' veya 'eşit'] bir faz evresine girerek tepkiyi keser ya da tersine çevirir. Hans Eysenck, kişilik kuramında bu kavramı içedönüklük ve dışadönüklük eksenine uyarlamıştır. İçedönük bireylerin bazal uyarılmışlık düzeyi zaten yüksek olduğu için, dışsal uyaranlar karşısında TMI eşiğine dışadönüklere kıyasla çok daha çabuk ulaşırlar. Bu durum, aşırı stresli veya kalabalık ortamlarda içedönüklerin bir noktadan sonra tamamen kabuğuna çekilmesine veya tepkisizleşmesine neden olur.
Etimoloji
Karıştırmayın
Tükenmişlik Sendromu (Burnout) ile karıştırılabilir; tükenmişlik kronik ve uzun vadeli bir süreçtir, transmarginal inhibisyon ise akut bir sinir sistemi aşırı yüklenme ve koruma tepkisidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Klasik Koşullama
Klasik Koşullama
Classical Conditioning
Başlangıçta nötr olan bir uyarıcının, refleksif bir tepki uyandıran doğal bir uyarıcıyla defalarca eşleşmesi sonucunda, tek başına o refleksif tepkiyi tetikler hale gelmesini sağlayan temel bir öğrenme mekanizmasıdır.
İncele
Akut Stres Tepkisi
Akut Stres Tepkisi
Acute Stress Response
Canlının ani ve tehdit edici bir çevresel uyaranla karşılaştığında hayatta kalmasını sağlamak amacıyla devreye giren, otonom sinir sisteminin hızlı fizyolojik ve hormonal tepki mekanizmasıdır.
İncele