Serebral Akuadukt
Cerebral Aqueduct
Tanım
Beynin üçüncü ve dördüncü ventriküllerini birbirine bağlayan, beyinsapı (midbrain) içerisinden uzanan ve beyin-omurilik sıvısı (BOS) akışını sağlayan dar kanal.
Örnek Vaka / Uygulama
Nöroşirürji pratikinde, ventriküloperitoneal şant operasyonu planlanmayan bazı obstrüktif hidrosefali vakalarında, nörocerrahlar endoskopik üçüncü ventrikülostomi (ETV) ile tabanı delerek alternatif bir BOS çıkış yolu oluştururlar; bu durum serebral akuadukt tıkanıklığının bypass edilmesini sağlar.
Derin Analiz
Serebral akuadukt, ventriküler sistem içerisindeki BOS sirkülasyonunun en dar anatomik geçitlerinden biridir. Orta beyin (mesencephalon) tegmentumunda, periakueduktal gri madden (PAG) ile çevrelenmiş olarak yer alır. Bu kanalın darlığı veya tıkanıklığı, BOS'un dördüncü ventriküle geçişini engeller ve üst ventriküllerde sıvı birikmesine yol açarak obstrüktif hidrosefali tablosunu tetikler. Konjenital darlıklar veya çocukluk çağındaki enfeksiyonlara bağlı yapışıklıklar bu patolojinin temel etiyolojik nedenleri arasında yer alır.
Etimoloji
Latince 'cerebrum' [beyin] + 'aqueductus' [su yolu/su kemeri]. Anatomist Franciscus Sylvius'un adından ötürü 'Aqueductus Sylvii' olarak da bilinir.
Karıştırmayın
Interventriküler foramen (Monro deliği - yan ventrikülleri üçüncü ventriküle bağlar) ile karıştırılır; serebral akuadukt ise üçüncü ve dördüncü ventrikülleri birbirine bağlar.