Serebrovasküler Hastalık
Cerebral Vascular Disease
Tanım
Beyni besleyen kan damarlarının patolojik durumlarını ve serebral dolaşım bozukluklarını kapsayan geniş bir tıbbi durumlar grubudur.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşında erkek birey, ani sol taraflı hemiparezi ve fasiyal paralizi bulgularıyla acil servise başvurur. Yapılan nöroradyolojik incelemelerde (MR/BT anjiyografi), orta serebral arter (MCA) havzasında iskemik lezyonlar ve ipsilateral karotis arterde ciddi aterosklerotik darlık saptanır; tablo serebrovasküler hastalığın akut inme prezentasyonunu doğrular.
Derin Analiz
Serebrovasküler hastalık, beyin parankimine oksijen ve glikoz taşıyan arteriyel veya venöz yapılardaki yapısal bozuklukları, aterosklerotik plak gelişimini, tromboembolik olayları ya da vasküler bütünlüğün bozulmasını ifade eder. Etiyolojide hipertansiyon, diyabet, dislipidemi ve sigara gibi majör vasküler risk faktörleri kilit rol oynar. Nörobiyolojik düzeyde, etkilenen damar yatağının sulama alanında iskemi, hipoksi, sitotoksik ödem ve nihayetinde nöronal nekroz veya apoptoz tetiklenir. Klinik tabirde geçici iskemik atak (TIA) veya inme (serebrovasküler olay - CVO) olarak akut formlarda kendini gösterebileceği gibi, subklinik veya ilerleyici kognitif yıkımlara ve vasküler demansa zemin hazırlayabilir.
Etimoloji
Latince 'cerebrum' [beyin] + Late Latin 'vasculum' [küçük damar, damarcık] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Serebrovasküler olay (CVA) terimi bu hastalık grubunun akut klinik sonucunu (inme) ifade ederken; serebrovasküler hastalık tüm vasküler patoloji spektrumunu kapsayan üst kategori şemsiyesidir.