HAROLD
HAROLD
Tanım
Yaşlanma sürecinde prefrontal korteksteki nöral aktivasyonun, genç yetişkinlere kıyasla daha iki taraflı (bilateral) bir dağılım gösterme eğilimini açıklayan nörobiyolojik model.
Örnek Vaka / Uygulama
70 yaşındaki bir katılımcıya fMRI taraması sırasında kelime kodlama görevi verilir. Genç bir birey sadece sol prefrontal korteksini kullanırken, bu yaşlı katılımcının hem sol hem de sağ prefrontal korteksinin aynı anda aktif olduğu gözlemlenir. Bu bulgu HAROLD modelini doğrudan destekler.
Derin Analiz
Bilişsel yaşlanma nörobiliminde, ileri yaşlarda görülen bilişsel gerilemeyi telafi etmek amacıyla beynin işlevsel organizasyonunda meydana gelen adaptif bir yeniden yapılanmayı ifade eder. Genç bireylerde bellek veya yürütücü işlevler sırasında genellikle tek bir hemisfer (sol veya sağ) baskın olarak aktive olurken, yaşlı yetişkinlerde aynı görevler yerine getirilirken her iki hemisferin prefrontal bölgeleri eş zamanlı olarak devreye girer. Bu durum, yapısal nöronal kayıplara ve sinaptik yoğunluk azalmalarına karşı beynin geliştirdiği kompansatuar (telafi edici) bir plastisite mekanizması olarak kabul edilir. Fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme (fMRI) çalışmaları, bu çift taraflı katılımın daha yüksek bilişsel performans sergileyen yaşlılarda daha belirgin olduğunu göstermektedir.
Etimoloji
İngilizce 'Hemispheric Asymmetry Reduction in Older Adults' (Yaşlı Yetişkinlerde Hemisferik Asimetri Azalması) ifadesinden türetilmiş bir akronimdir.
Karıştırmayın
PASHA (Posterior-Anterior Shift in Aging) modeli ile karıştırılabilir; ancak PASHA prefrontal ve arka beyin bölgeleri arasındaki yaşa bağlı kaymaya odaklanırken, HAROLD doğrudan hemisferler arası asimetrinin azalmasıyla ilgilidir.