Büyüme Faktörü
Growth Factor
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle anemisi gelişen bir hastaya, eksik olan endojen eritropoietin üretimini telafi etmek amacıyla rekombinant insan büyüme faktörü (EPO) uygulanması ve hastanın hematokrit seviyelerinin klinik olarak normale döndürülmesinin gözlemlenmesi.
Derin Analiz
Büyüme faktörleri, hücresel düzeyde parakrin, otokrin veya endokrin yollarla etki gösteren biyolojik olarak aktif maddelerdir. Hedef hücrelerin yüzeyinde yer alan özgül transmembran reseptörlerine bağlanarak, hücre içi sinyal iletim yakalarını (tirozin kinaz kaskadları gibi) aktive ederler. Bu süreç mitogenezi, hücre farklılaşmasını ve apoptotik süreçlerin engellenmesini tetikler. Klinik bağlamda, örneğin eritropoietin (EPO) böbrekler tarafından üretilerek eritrosit üretimini uyarır ve anemi tedavisinde farmakolojik olarak kullanılır. Öte yandan, bazı neoplastik süreçlerde büyüme faktörü sinyal yollarının aşırı ekspresyonu tümörogeneze zemin hazırlar; bu nedenle bu yolakları bloke eden farmakolojik ajanlar modern antikor temelli kanser tedavisinde kritik bir yer tutar.
Etimoloji
İngilizce 'growth' (büyüme, gelişme, Eski İngilizce 'grōwan') ve 'factor' (etken, yapan, Latince 'facere' [yapmak] kökünden) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sitokinler ve hormonlar ile sıklıkla karıştırılır; her ne kadar işlevsel olarak örtüşseler de, büyüme faktörleri daha dar bir spektrumda spesifik hücre proliferasyonunu tetikleyen proteinler olarak ayrışır.