Aydınlık-karanlık Döngüsü
Light–dark Cycle
Tanım
Laboratuvar hayvanlarının barındırıldığı ortamlarda ışıkların açılıp kapanma zamanlamasını düzenleyen, sirkadiyen ritim araştırmalarının temel çevresel değişkenidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Preklinik bir depresyon modelinde, kronik hafif stres protokolü uygulanan farelerin sirkadiyen aktivite ritimlerini ölçmek amacıyla vivaryum odasındaki otomasyon sistemi aydınlık-karanlık döngüsünü 12 saat aydınlık (07:00 - 19:00) ve 12 saat karanlık (19:00 - 07:00) olacak şekilde sabitlenmiştir.
Derin Analiz
Kronobiyoloji ve nörobiyoloji bağlamında aydınlık-karanlık döngüsü, memelilerde suprakiazmatik çekirdek (SCN) üzerinden endojen sirkadiyen saatleri senkronize eden en baskın çevresel zeitgeber'dir (zaman verici). Genellikle 12 saat aydınlık ve 12 saat karanlık (12:12 LD) şeklinde standartlaştırılan bu protokol, kemirgen modellerinde uyku-uyanıklık döngüsü, melatonerjik salınım, kortizol/kortikosteron sekresyonu ve metabolik homeostazın kontrolünü sağlar. Deneysel validasyon için bu döngünün manipülasyonu (örn. sabit karanlık [DD] veya sabit aydınlık [LL]) biyolojik saatin esnekliğini veya serbest çalışma periyodunu test etmek adına kritik bir metodolojidir.
Etimoloji
İngilizce 'light' (Eski İngilizce 'lēoht', ışık) ve 'dark' (Eski İngilizce 'deorc', karanlık) kelimelerinin birleşiminden oluşan, kronobiyoloji ve laboratuvar hayvanı bilimi terminolojisinde standartlaşmış bir bileşik ifadedir.
Karıştırmayın
Sirkadiyen ritim ile karıştırılır; sirkadiyen ritim organizmanın içsel biyolojik salınımını ifade ederken, aydınlık-karanlık döngüsü bu ritmi dışsal olarak ayarlayan çevresel uyarıcı takvimidir.