Allomon
Allomone
Tanım
Bir türün bireyleri tarafından vücut dışına salgılanan ve başka bir türün bireylerinin davranışlarını etkileyen kimyasal sinyal.
Örnek Vaka / Uygulama
Bazı bitki türlerinin, yapraklarını yiyen Tırtılların verdiği zarara tepki olarak havaya salgıladığı uçucu organik bileşikler, bu tırtılların doğal avcısı olan parazitoit eşek arılarını kendine çeker. Tırtıl için bu kimyasal bir allomondur; çünkü kendi türü dışındaki bir avcının davranışını tetikleyerek hayatta kalma dezavantajı yaratır.
Derin Analiz
Allomonlar, türler arası kimyasal iletişimde (semiyotik ekoloji) adaptif bir avantaja sahip olan salgılayıcı türe yarar sağlayan ekokimyasallardır. Feromonlardan temel farkı, sinyali veren ile alan organizmanın farklı türlere ait olmasıdır. Bu kimyasal aracılar, avcıları caydırma, rakip türlerin beslenmesini engelleme veya bitkilerin otobur böcekleri uzaklaştırmak için salgıladığı sekonder metabolitler gibi evrimsel savunma mekanizmalarında kritik bir rol oynar. Nörobiyolojik düzeyde, alıcı türün koku alma sistemi (olfaktör reseptörler) tarafından algılanır ve limbik sistem ile hipotalamus üzerinden doğrudan kaçınma, uzaklaşma veya fizyolojik baskılanma gibi davranışsal çıktılara dönüştürülür.
Etimoloji
Yunanca 'allos' [diğer, farklı] + 'hormon' [uyaran, harekete geçiren] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Feromon (aynı türün bireyleri arasında iletişim kurar), Kairomon (alıcı türe yarar sağlar, salgılayıcıya zarar verir) ve Sinonim (her iki türe de karşılıklı yarar sağlar). Allomonda kazanç yalnızca salgılayan taraftadır.