İvme Kuvvetleri
Acceleration Forces
Tanım
Bir nesnenin veya insan vücudunun hızındaki değişim oranının, maruz kaldığı sistem üzerinde yarattığı mekanik kuvvetlerin bütünüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek performanslı bir savaş uçağı pilotunun dikine eksende ani bir manevra (keskin tırmanış) sırasında +6G kuvvetine maruz kalması sonucunda periferik görme alanının daralması (greyout) ve kokpitteki uyaranlara tepki süresinin uzaması.
Derin Analiz
Biyomekanik ve uzay psikolojisi bağlamında incelenen ivme kuvvetleri; taşıtlar, uçaklar veya uzay araçları içerisindeki insan organizmasının maruz kaldığı doğrusal, radyal veya açısal hızlanma ile yavaşlama vektörlerini ifade eder. Bu kuvvetler, fizyolojik düzeyde kan akışının yeniden dağılımına (örneğin yerçekimsel ivmenin [G-kuvveti] baş-ayak ekseninde değişmesiyle beyne giden perfüzyonun azalması), vestibüler sistemin uyarılmasına ve buna bağlı olarak uzaysal yönelim bozukluklarına veya G-indüklü bilinç kaybına (G-LOC) yol açabilir. Psikolojik düzlemde ise yüksek yoğunluklu ivmelenmeler; akut stres, duyusal uyumsuzluk (motion sickness), bilişsel işleme hızında geçici yavaşlama ve durumsal anksiyete tetikleyicisi olarak işlev görür.
Etimoloji
Latince 'ad-' [yönelme/yaklaşma] + 'celer' [hızlı, çevik] kökünden türetilen 'accelerare' (hızlandırmak) fiiline, fiziksel etkileri niteleyen 'force' (kuvvet) sözcüğünün eklenmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Akrosefali
Akrosefali
Acrocephaly
Kafatasının koronal ve diğer sütürlerin erken kapanması (kraniyosiyanoz) sonucunda koni veya kubbe şeklinde sivrileşmesiyle karakterize doğumsal anatomik bir bozukluktur.
İncele
Pons
Pons
Pons
Beyin sapının orta beyin ile medulla oblongata arasında yer alan, sinir liflerini ileten ve denge ile istemli hareketlerin koordinasyonuna katkı sağlayan anatomik yapısı.
İncele
Eksenel Gradyan
Eksenel Gradyan
Axial Gradient
Bir canlının vücut ekseni boyunca dokuların gelişim hızında veya metabolik aktivitesinde gözlenen kademeli değişim ve farklılaşma oranı.
İncele
Periventriküler Beyaz Madde
Periventriküler Beyaz Madde
Periventricular White Matter
Lateral serebral ventriküllerin hemen etrafını çevreleyen, büyük ölçüde miyelinli sinir liflerinden (akson demetlerinden) oluşan doku.
İncele