Osmoreseptör
Osmoreceptor
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir yaz gününde uzun süre su içmeden spor yapan bir bireyin kan plazmasındaki ozmolarite artar ve su molekülleri hücre dışına doğru hareket eder. Hipotalamustaki osmoreseptörler bu hücresel büzülmeyi algılar, vazopressin salgılatarak böbreklerde suyun geri emilimini artırır ve bireyin beyninde yoğun bir su içme motivasyonu (susama) yaratır.
Derin Analiz
Nörobiyolojik düzeyde osmoreseptörler, başta hipotalamusun supraoptik ve paraventriküler çekirdekleri olmak üzere sirkümventriküler organlarda (lamina terminalis vasküler organı ve subfornikal organ) yer alır. Kan-beyin bariyerinin bu bölgelerde fenestralli (geçirgen) olması, nöronların çevresel sıvıdaki ozmolarite değişimlerini doğrudan izlemesine olanak tanır. Hücre içi dehidrasyon durumunda bu reseptörler büzülür ve mekanik olarak duyarlı iyon kanallarını aktive ederek sinirsel ateşleme oranlarını artırır. Bu süreç, arka hipofizden vazopressin (antidiüretik hormon) salınımını tetiklerken aynı zamanda kortikal seviyede susama hissini uyandırarak homeostazı yeniden kurar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Baroreseptörler ile karıştırılır; baroreseptörler kan basıncındaki mekanik gerilmeleri (basınç) algılarken, osmoreseptörler sıvıların kimyasal konsantrasyonunu ve ozmolaritesini (derişim) saptar.
Keşfetmeye Devam Edin
Hipotalamus
Hipotalamus
Hypothalamus
Diensefalonun ventralinde yer alan, otonom sinir sistemi ve endokrin sistemin entegrasyonunu sağlayarak homeostazisi düzenleyen kritik beyin merkezi.
İncele
Vazopressin
Vazopressin
Vasopressin
Hipotalamusta sentezlenen, arka hipofiz bezinden salgılanan ve vücuttaki su dengesi ile vazokonstriksiyonu düzenleyen bir peptid hormondur.
İncele
Homeostaz
Homeostaz
Homeostasis
Canlının iç ortamındaki biyolojik ve kimyasal parametrelerin kararlı bir dengede tutulmasını sağlayan aktif düzenleme mekanizması.
İncele