Enkefalin
Enkephalin
Tanım
Merkezi sinir sisteminde ağrı sinyallerini modüle eden ve opresif analjezik etki gösteren endojen bir nöropeptittir.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir fiziksel travma veya doku hasarı anında, omuriliğin arka boynuzundaki internöronlar hızla enkefalin salgılayarak yukarı yönlü ağrı iletilerini bloke eder ve organizmanın acil durumlarda hayatta kalma mücadelesi vermesini sağlar.
Derin Analiz
Enkefalinler (metiyonin-enkefalin ve lösin-enkefalin), vücudun kendi ürettiği endojen opioid peptidlerin (endorfinler ve dinorfinler ile birlikte) en küçük üyeleridir. Presinaptik ve postsinaptik membranlardaki miyuan, delta ve kappa opioid reseptörlerine (özellikle delta reseptörlerine yüksek afiniteyle) bağlanarak adenilat siklaz enzimini inhibe ederler. Bu mekanizma, kalsiyum kanallarının kapanmasını ve potasyum akışının artmasını tetikleyerek nöronal hiperpolarizasyona yol açar; sonuç olarak ağrı iletici nörotransmitterlerin (örneğin P maddesi) salınımını baskılarlar. Limbik sistemde ve omuriliğin substantia gelatinosa tabakasında yoğun olarak bulunurlar.
Etimoloji
Antik Yunanca 'en' (içinde, -de) ve 'kephalē' (baş, beyin) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'beyin içinde' demektir.
Karıştırmayın
Endorfin ile sıklıkla karıştırılır; endorfinler hipofiz bezinden salgılanan ve dolaşım sistemine yayılan daha uzun peptit zincirleriyken, enkefalinler sinir sistemi genelinde lokal sinapslarda etki gösteren kısa peptitlerdir.