Özverisel Saldırganlık
Altruistic Aggression
Tanım
İnsan dışı türlerde bireyin kendi güvenliğini riske atarak bir grup veya aile üyesini korumak amacıyla sergilediği fedakâr saldırganlık biçimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yaban arılarında veya karıncalarda bir işçinin koloniyi korumak için saldırıda bulunması veya bir anne primatın, kendi yaşamını tehlikeye atarak yavrusunu veya grup üyesini bir leoparın saldırısından kurtarmak için öne atılıp saldırması özverisel saldırganlığın klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Evrimsel psikoloji ve etoloji bağlamında, özverisel saldırganlık, akraba seçilimi (kin selection) ve kapsayıcı uyarıcılık (inclusive fitness) teorileriyle doğrudan ilişkilidir. Bireyin kendi genetik materyalinin gelecek nesillere aktarılma ihtimalini artırmak adına, genetik akrabalarını korumak için yırtıcılara veya rakip gruplara karşı saldırgan tepkiler vermesini sağlar. Nörobiyolojik düzeyde, bu davranışın arkasındaki mekanizmalar hipotalamik devreler, amigdala ve oksitosin-vazopressin sistemlerinin karmaşık etkileşimi ile yönetilir. Sürü içi hiyerarşinin korunması ve grubun hayatta kalma oranının maksimize edilmesi açısından işlevsel bir adaptasyondur.
Etimoloji
Latince 'alter' (öteki, başkası) kökünden türetilen 'altruistic' (özverisel) sıfatı ile Latince 'aggressio' (üzerine yürüme, saldırı) kelimesinin birleşiminden oluşan davranış bilimleri terimidir.
Karıştırmayın
Bireysel saldırganlık (doğrudan kaynak veya alan savunması amaçlıdır, özveri barındırmaz) ve Karşılıklı özveri (reciprocal altruism - gelecekte bir karşılık beklemeksizin yapılan yardımlaşmadır, burada ise anlık bir savunma ve saldırı dürtüsü hâkimdir).