Öz Koruma İçgüdüsü
Self-preservation İnstinct
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Issız bir doğa yürüyüşü sırasında ani bir zehirli yılan sesi duyan bir bireyin, düşünme süreci devreye girmeden geriye doğru sıçraması ve kalp atış hızı ile adrenalin seviyesinin aniden fırlaması, öz koruma içgüdüsünün somut bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Evrimsel biyoloji ve psikodinamik teoride merkezi bir konuma sahip olan bu kavram, organizmanın homeostatik dengesini ve fiziksel bütünlüğünü tehdit eden uyaranlara karşı verdiği otomatik ya da bilişsel tepkileri kapsar. Freudyen psikanalitik kuramın ilk evrelerinde, insan davranışını güdüleyen iki temel dürtüden biri (cinsel içgüdü ile birlikte) olarak ele alınmış, daha sonraki formülasyonda Eros çatısı altında birleştirilerek Thanatos'un (ölüm içgüdüsü) karşısına konulmuştur. Nörobiyolojik düzeyde, bu içgüdü amigdala öncülüğünde gelişen savaş-kaç-don tepkileri ve otonom sinir sisteminin sempatik aktivasyonu ile doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
İngilizce 'self' (kendi) + Latinceden gelen 'praeservare' (korumak, muhafaza etmek) ve Latince 'instinctus' (içte dürtü, harekete geçirme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Thanatos (ölüm içgüdüsü) ile sıklıkla zıt kutupta karıştırılır; ancak öz koruma tamamen hayatta kalmaya odaklıyken, Thanatos yıkıcı ve kendine zarar verici dürtüleri barındırır.
Keşfetmeye Devam Edin
Savaş-ya Da-kaç Tepkisi
Savaş-ya Da-kaç Tepkisi
Fight-or-flight Response
Tehdit edici veya stresli durumlarda sempatik sinir sisteminin ani aktivasyonuyla ortaya çıkan ve organizmayı fiziksel olarak savaşmaya ya da kaçmaya hazırlayan fizyolojik değişimler örüntüsüdür.
İncele