Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dibenzotiyazepin

Dibenzothiazepine

Tanım

Ketiapin gibi atipik antipsikotikleri içeren ve iki benzen halkasına sahip tiyazepin türevi kimyasal bileşikler sınıfı.

Örnek Vaka / Uygulama

Tedavi dirençli şizofreni tanısıyla izlenen bir hastada psikotik semptomların kontrolü amacıyla dibenzotiyazepin türevi olan ketiapin tedavisine başlanması, ilacın histaminerjik ve alfa-1 adrenerjik blokaj özellikleri nedeniyle hafif sedatif etki ve postural hipotansiyon riski açısından klinik izlem gerektirmiştir.

Derin Analiz

Dibenzotiyazepin türevleri, farmakoloji ve nöropsikofarmakoloji alanında merkezi sinir sistemi üzerinde gösterdikleri modülatör etkilerle bilinen heterosiklik organik bileşiklerdir. Yapısal olarak dibenzodiazepine ve dibenzoksazepin gruplarına büyük benzerlik gösterirler. Bu yapısal iskelet, özellikle dopamin $D_2$ ve serotonin $5-HT_{2A}$ reseptörleri başta olmak üzere çeşitli nörotransmitter sistemleri üzerinde antagonist veya parsiyel agonist profil çizen moleküllerin geliştirilmesine olanak tanır. Sınıfın en bilinen temsilcisi olan ketiapin, şizofreni, bipolar bozukluk ve majör depresyondaki ek tedavi protokollerinde yaygın olarak kullanılan atipik bir antipsikotiktir. Molekülün reseptör afinitesi, farmakokinetik profili ve metabolik yan etki potansiyeli, bu trisiklik çekirdek yapısının uzantılarına ve sübstitüentlerine doğrudan bağlıdır.

Etimoloji

Kimyasal adlandırma kökeni; 'di-' (iki) + 'benzo-' (benzen halkası) + 'thiazepine' (kükürt ve azot içeren yedi üyeli heterosiklik bileşik).

Karıştırmayın

Dibenzodiazepinler ile kimyasal iskelet benzerliği nedeniyle karıştırılabilir; ancak dibenzotiyazepin yapısında azot yerine kükürt atomu (tiyo grubu) bulunur.