Katabolit
Catabolite
Tanım
Metabolizmanın yıkım evresi olan katabolizm sürecinde, karmaşık moleküllerin daha basit birimlere parçalanması sonucunda ortaya çıkan ara veya son ürün.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir sprint (koşu) sırasında iskelet kası hücreleri oksijensiz solunuma geçer ve glikoz yıkımı sonucunda bir katabolit olan laktik asit üretilir; bu molekülün kanda ve kas dokusunda birikmesi lokal pH düşüşüne ve buna bağlı kas yorgunluğuna yol açar.
Derin Analiz
Katabolitler, hücresel solunum ve enerji üretimi sırasında biyokotolizörlerin (enzimlerin) etkisiyle makromoleküllerin hidrolize veya okside edilmesiyle meydana gelir. Biyolojik sistemlerde bu moleküller genellikle laktik asit, üre, karbon dioksit veya amonyak gibi atık formlar olabileceği gibi, Krebs döngüsü gibi temel metabolik yollarda bir sonraki basamağın substratı olarak işlev gören ara ürünler de olabilir. Nörobilim ve psikofizyoloji bağlamında, sinir sistemi hücrelerinin yoğun enerji tüketimi (glikoliz ve oksidatif fosforilasyon) sonucunda üretilen katabolitlerin hücre dışı alanda birikmesi, nöronal yorgunluk, uyku baskısı (adenozin birikimi gibi) ve homeostatik dengenin düzenlenmesinde kritik birer sinyal molekülü olarak rol oynar.
Etimoloji
Modern Yunanca 'kata-' (aşağı, doğru) + 'ballein' (fırlatmak, atmak) fiilinden türetilen 'catabolism' kelimesine Fransızca veya Almanca kökenli '-ite' (kimyasal ürün son eki) ekinin eklenmesiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Anabolit (yapım süreçlerinin ürünleri ile karıştırılır; katabolitler yıkım ürünleridir, anabolitler ise sentez tepkimelerinin girdileridir).
Keşfetmeye Devam Edin
Katabolizma
Catabolism
Kompleks moleküllerin daha küçük birimlere hidroliz ve oksidasyon süreçleriyle parçalanarak enerji açığa çıkardığı yıkımsal metabolik evredir.
Adenozin Trifosfat
Adenosine Triphosphate
Hücre içi biyokimyasal reaksiyonlar, sinir iletimi ve kas kasılması için gereken kimyasal enerjiyi sağlayan temel nükleotittir.