Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Tüketici Tepki

Consummatory Response

Tanım

Bir amaca yönelik doğal davranış zincirindeki, içgüdüsel tatmini sağlayan ve motivasyonel döngüyü sonlandıran nihai eylem.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli açlık hisseden bir bireyin mutfakta dolapları karıştırıp yemek pişirmesi iştah açıcı (appetitive) davranıştır; yemeği ağzına alıp çiğnemesi ve yutması ise açlık dürtüsünü azaltan tüketici tepkidir (consummatory response).

Derin Analiz

Etoloji ve öğrenme psikolojisinde motivasyonel süreçler iki aşamalı incelenir: iştah açıcı (appetitive) davranışlar ve tüketici (consummatory) tepkiler. Wallace Craig'in 1918 tarihli ayrımlarına dayanan bu kavram, organizmanın ödülü elde etmek için sergilediği değişken ve esnek arama süreçlerinin (örneğin yiyecek aramak için avlanma veya markete gitme) aksine, tür özgü, kalıplaşmış ve genellikle homeostatik dengeyi (örn. açlık, susuzluk, seksüel dürtü) sağlayan nihai motor çıktıyı temsil eder. Nörobiyolojik olarak, tüketici tepkinin gerçekleşmesi mezolimbik dopamin yolağının noktalarındaki opioid salınımı ile tetiklenir ve 'beğenme' (liking) bileşenini faaliyete geçirerek pekiştireç işlevi görür.

Etimoloji

Latince 'consummare' (tamamlamak, bitirmek, zirveye ulaştırmak) fiilinden türetilmiştir; davranış zincirinin nihai noktasına ulaşmasını ifade eder.

Karıştırmayın

İştah açıcı davranış (appetitive behavior) ile sıklıkla karıştırılır; iştah açıcı davranış amaca ulaşmak için yapılan esnek ve değişken hazırlık/arama süreçleriyken, tüketici tepki bu zinciri sonlandıran sabit ve tatmin edici nihai eylemdir.