Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İkonik Simge

İconic Symbol

Tanım

Gösterge ile nesnesi arasında rastlantısal bir bağ değil, fiziksel veya yapıtsal bir benzerlik barındıran dilsel veya görsel işaret.

Örnek Vaka / Uygulama

Tren sesini taklit eden 'çuf-çuf' kelimesi veya bir tehlike anında çıkarılan 'şşt' uyarısı, kelimenin işitsel yapısı ile temsil ettiği nesne ya da durum arasındaki fiziksel benzerliğe dayandığı için ikonik simge sınıfına girer.

Derin Analiz

Dilbilim ve bilişsel bilimler bağlamında ikonik simge, Saussure'ün 'göstergenin uzlaşımsal ve rastlantısal (arbitrary) doğası' kuralına istisna teşkil eden nadir yapıları inceler. Onomatopeseler (yansıma sözcükler) ve piktografik sistemler bu kategorinin çekirdeğini oluşturur. Bilişsel düzeyde, insan beyninin duyusal girdiler ile işitsel ya da görsel formlar arasında erken evrimsel süreçlerden kaleme gelen bir haritalandırma eğilimi taşıdığını gösterir. Fonetik sembolizm teorisi, bu benzerliğin sadece istisnai kelimelerde değil, dilin kökeninde daha geniş bir karşılığı olduğunu savunur.

Etimoloji

Yunanca 'eikōn' [görüntü, benzerlik, tasvir] ve Latince 'symbolum' [işaret, alamet, sembol] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Rastlantısal simge (arbitrary symbol); kelime formu ile referans aldığı nesne arasında hiçbir mantıksal veya fiziksel benzerlik bulunmayan standart dilsel işaretler (örn: 'köpek' kelimesinin dört ayaklı canlıyla fiziksel bir bağı olmaması).