Kapalı Uçlu Soru
Closed Question
Tanım
Katılımcının yanıtını önceden belirlenmiş sınırlı seçenekler (örn. 'Evet/Hayır' veya çoktan seçmeli kategoriler) havuzundan seçmeye zorlayan soru türü.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloğun, Beck Depresyon Envanteri uygularken danışana 'Son iki haftadır hiç intihar düşünceniz oldu mu?' şeklinde 'Evet/Hayır' yanıtı talep eden bir soru yöneltmesi kapalı uçlu soru kullanımına örnektir.
Derin Analiz
Araştırma metodolojisinde ve klinik görüşmelerde veri standardizasyonunu artırmak amacıyla kullanılan kapalı uçlu sorular, nicel veri analizinde istatistiksel işlemlerin yapılabilmesini kolaylaştırır. Bilişsel yükü açık uçlu sorulara nazaran düşüktür; çünkü bireyin hafızasından serbest çağrışımla bilgi üretmesi yerine, sunulan uyarıcılardan birini tanımasını (recognition) gerektirir. Ancak bu durum, ekolojik geçerliliği sınırlayabilir ve bireyin özgün deneyimlerinin nüanslarını göz ardı etme riski taşır.
Etimoloji
İngilizce 'closed' (Latince 'claudere' [kapatmak] kökünden) ve 'question' (Latince 'quaestio' [sorgulama, arama] kelimesinden) türetilmiştir.
Karıştırmayın
Açık uçlu soru (open-ended question); kapalı uçlu soruların aksine bireye sınırlama getirmez, serbest metin veya sözel ifadeyle yanıt vermesine olanak tanır.