Baştan Aşağı Sıralama
Down Through
Tanım
Duru görü testlerinde, katılımcının karıştırılmış bir Zener kartları destesinin sırasını en üstten en alta doğru tahmin etmesini isteyen deneysel prosedür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir parapsikoloji laboratuvarında yürütülen duru görü deneyinde, araştırmacı Zener sembollerini içeren 25 kartlık kapalı bir desteyi masaya bırakır. Katılımcıdan desteye dokunmadan, en üstteki karttan başlayıp 25. ve son karta kadar sırasıyla hangi sembollerin (daire, artı, dalgalı çizgi, kare, yıldız) bulunduğunu kağıda kaydetmesi istenir.
Derin Analiz
Deneysel parapsikoloji ve bilişsel psikolojinin erken dönem olasılık testlerinde kullanılan 'baştan aşağı sıralama' (down through) yöntemi, geleneksel kart destelerinin ardışık olarak tahmin edilmesine dayanır. J.B. Rhine'ın duru görü (clairvoyance) araştırmalarında geliştirdiği bu teknik, katılımcının destedeki kartların yerini değiştirmeden, üstteki karttan en alttaki karta doğru hiyerarşik bir sıra ile tahminlerde bulunmasını gerektirir. İstatistiksel olarak bu yöntem, ardışık bağımlılıkların ve olasılık dağılımlarının hesaplanmasında binom testlerinin yoğun olarak uygulanmasını zorunlu kılar. Bilişsel ve metodolojik açıdan bakıldığında, katılımcının hafıza izlerinden ziyade olağan dışı algısal yetilerini test etmeyi amaçlasa da, modern deneysel psikoloji bu yöntemi istatistiksel artefaktlar ve körleme (blinding) eksiklikleri açısından eleştirel bir gözle değerlendirir.
Etimoloji
İngilizce kökenli bir paralinguistik ve deneysel yönelim edatı birleşimidir; 'down' (aşağı doğru, tepeden dibe) ve 'through' (içinden, boyunca) kelimelerinin parapsikoloji literatüründe metodolojik bir prosedür tanımlamak üzere terimleşmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Yukarından aşağıya anlamına gelen 'up through' yöntemi ile sıklıkla karıştırılır; 'up through' prosedüründe ise tahminler destenin en altındaki karttan en üstteki kartına doğru ters yönlü bir sıra izleyerek gerçekleştirilir.