Temel Teknik
Basic Technique (BT)
Tanım
Parapsikoloji deneylerinde Zener kartları kullanılırken, her kartın katılımcı tarafından tahmin edildikten sonra desteden ayrılarak bir kenara konulduğu ve kontrolün tüm destenin bitiminden sonra yapıldığı temel prosedür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir parapsikoloji laboratuvarında yürütülen deneyde, araştırmacı 25 adet Zener kartından oluşan desteyi karıştırır. Katılımcı, kartlar masada kapalı dururken sırayla her bir kartın sembolünü tahmin eder (örneğin 'yıldız', 'daire'). Araştırmacı, katılımcının her tahmini sonrasında kartın ne olduğunu söylemez ve kartı ters çevirip kontrol etmeden doğrudan yeni bir deste yığınına ekler. Tüm 25 kart tahmin edildikten sonra deste açılır ve doğru bilinenlerin sayısı kümülatif olarak hesaplanır.
Derin Analiz
Parapsikoloji ve deneysel metodoloji tarihinde, özellikle Extrasensory Perception (ESP) yani duyularötesi algı araştırmalarında, istatistiksel sapmaları ve hipotez testlerinin güvenilirliğini standardize etmek amacıyla geliştirilmiş bir prosedürdür. Zener kartları (üçgen, daire, dalgalar, kare, yıldız) ile yürütülen bu teknikte, katılımcının her tahmini anında geri bildirim alması engellenir. Geri bildirimin ertelenmesi, katılımcının daha önceki tahminlerinden psikolojik veya olasılıksal olarak etkilenmesini (seri etkileri veya gambler's fallacy benzeri bilişsel önyargıları) minimize etmeyi hedefler. Metodolojik açıdan körleme (blinding) ilkelerinin erken ve ilkel bir uygulaması olarak görülebilir; böylece hem deneyi yürütenin olası yönlendirmeleri hem de deneğin anlık başarı/başarısızlık verileriyle strateji değiştirmesi kontrol altına alınır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Bağlamsal Alt Teori
Bağlamsal Alt Teori
Contextual Subtheory
Sternberg'in üçlü zeka kuramının bir parçası olup, bireylerin çevrelerine uyum sağlama, çevrelerini şekillendirme ve çevre seçme becerilerinin zekayı belirlediğini savunan alt teoridir.
İncele
Genel Yetenek
Genel Yetenek
General Ability
Tüm entelektüel görevlerin üstesinden gelme becerisinin temelinde yattığı varsayılan, ölçülebilir genel zihinsel kapasite.
İncele
Koltuk Psikolojisi
Koltuk Psikolojisi
Armchair Psychology
Deneysel gözlem ve ampirik kanıtlara başvurmaksızın, yalnızca içgözlem, varsayım ve rasyonel süreçlere dayanan gayriresmi psikolojik çıkarım biçimi.
İncele
İkincil Pekiştirme
İkincil Pekiştirme
Conditioned Reinforcement
Nötr bir uyarıcının, birincil bir pekiştireçle defalarca eşleşmesi sonucunda kendi başına pekiştirici özellik kazanması süreci.
İncele