Koltuk Psikolojisi
Armchair Psychology
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir televizyon programındaki suçlunun davranışlarını izleyen bir kişinin, hiçbir klinik veriye veya psikiyatrik değerlendirmeye sahip olmadan, 'Bunu kesinlikle çocukluğunda annesi yüzünden yaptı, klasik bir narsist' şeklinde keskin bir yargıda bulunması koltuk psikolojisinin tipik bir örneğidir.
Derin Analiz
Koltuk psikolojisi, bilimsel yöntemin temel taşları olan hipotez test etme, kontrollü gözlem ve veri toplama süreçlerini dışarıda bırakır. Bilişsel ve sosyal psikoloji bağlamında bu eğilim, bireylerin karmaşık insan davranışlarını aşırı basitleştirme ve kendi sezgisel önyargılarını evrensel birer yasa gibi kabul etme eğilimiyle (sezgisel karar verme ve doğrulama yanlılığı) doğrudan ilişkilidir. Bilimsel psikolojinin aksine, koltuk psikolojisi yanlışlanabilirlik ilkesinden uzaktır; bu nedenle elde edilen çıkarımlar ampirik olarak test edilemez ve klinik ya da akademik bir geçerlilik taşımaz.
Etimoloji
İngilizce 'armchair' (koltuk, rahat oturma yeri) ve 'psychology' (ruh bilimi) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Kökeni, 19. yüzyıl akademisyenlerinin ve filozoflarının laboratuvar veya saha verilerine inmeden, çalışma odalarındaki koltuklarında oturarak saf usavurma ve içgözlem yoluyla insan doğasını açıklamaya çalışmalarına dayanır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Ampirik Psikoloji
Ampirik Psikoloji
Empirical Psychology
Psikolojik olguların incelenmesinde nesnel gözleme ve deneysel yönteme dayanan, bilgi kaynağı olarak tecrübeyi ve ölçümü esas alan bilimsel yaklaşım.
İncele
Rasyonel Psikoloji
Rasyonel Psikoloji
Rational Psychology
Zihinsel olguları ve deneyimin temellerini açıklarken deneysel yöntemler yerine felsefe, mantık ve tümdengelimsel akıl yürütmeyi merkeze alan tarihsel yaklaşım.
İncele
Doğrulama Yanlılığı
Doğrulama Yanlılığı
Confirmation Bias
Bireyin önceden var olan inançlarını, hipotezlerini veya beklentilerini destekleyen bilgileri seçici olarak arama, hatırlama ve bu yönüyle doğrulayan kanıtlara aşırı değer atfederken çelişkili verileri görmezden gelme eğilimidir.
İncele
Spekülatif Psikoloji
Spekülatif Psikoloji
Speculative Psychology
Deneysel kanıta veya ampirik araştırmaya dayanmaksızın, tamamen varsayım ve desteklenmeyen teorilere dayanan psikolojik yaklaşım.
İncele