Ampirik Psikoloji
Empirical Psychology
Tanım
Psikolojik olguların incelenmesinde nesnel gözleme ve deneysel yönteme dayanan, bilgi kaynağı olarak tecrübeyi ve ölçümü esas alan bilimsel yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının, uyku yoksunluğunun (bağımsız değişken) dikkat süresi (bağımlı değişken) üzerindeki etkisini ölçmek için kontrollü bir laboratuvarda katılımcılara bilişsel testler uygulaması ve elde ettiği sayısal verileri istatistiksel analizlere tabi tutması.
Derin Analiz
Ampirik psikoloji, zihinsel süreçlerin ve davranışların spekülasyon veya saf rasyonalizm yoluyla değil, sistematik gözlem, veri toplama ve deneysel manipülasyonlar aracılığıyla incelenmesini şart koşan epistemolojik bir duruştur. 19. yüzyılda Wilhelm Wundt ve benzer öncülerin laboratuvar ortamını psikolojiye entegre etmesiyle felsefeden kopup bağımsız bir deneysel bilim haline gelmesinin temel taşıdır. Bilgi üretiminde tümevarımsal yöntemi ve ampirisizmi (deneyciliği) merkeze alır; hipotezlerin ancak falsifiye edilebilir (yananlabilir) ampirik kanıtlarla desteklenmesi gerekti savunur.
Etimoloji
Latince 'empiricus' [deneyimci] ve Yunanca 'empeiria' [deneyim/tecrübe] sözcüklerinden türetilmiştir. Kökü Yunanca 'en-' [içinde] + 'peira' [deneme, tecrübe, kılavuz] kelime birleşimine dayanır.
Karıştırmayın
Rasyonel psikoloji ile karıştırılır; rasyonel psikoloji mantıksal çıkarım ve saf akıl yürütmeye dayanırken, ampirik psikoloji doğrudan gözlenebilir olgulara ve deneylere dayanır.