Çeyiz
Dowry
Tanım
Evlilik akdi sırasında gelinin ailesi tarafından damada veya yeni kurulan hane halkına devredilen mal, mülk veya finansal varlık.
Örnek Vaka / Uygulama
Kırsal kesimde evlenen bir çiftin ailelerinin, evlilik öncesinde tapu devri, altın ve ev eşyalarını ortak yaşam alanının kurulması amacıyla resmi sözleşmelerle veya geleneksel törenlerle transfer etmesi.
Derin Analiz
Antropoloji ve sosyokültürel psikoloji ekseninde çeyiz, toplumsal cinsiyet rolleri, akrabalık ağları ve ekonomik statünün kuşaklar arası aktarım mekanizmasıdır. Sadece ekonomik bir transfer olmayıp, patriarkal yapılar içinde kadının yeni evindeki sosyal konumunu güvence altına alma ve statü sembolü olma işlevi görür. Evlilik kurumunun ekonomik temellerini yapılandırırken, eş seçiminde sosyoekonomik eşleşme (homogami) dinamiklerini doğrudan etkiler.
Etimoloji
Latince 'dotare' (donatmak, çeyiz vermek) fiilinden türetilen 'dos' (evlilik payı, çeyiz) kökenine dayanır; Hint-Avrupa dillerindeki 'dō-' (vermek) kökünden evrilmiştir.
Karıştırmayın
Başlık parası (bride price/wealth), damat tarafının gelin tarafına yaptığı ödemedir; çeyiz ise bunun tam tersi yönünde, gelin tarafınca damada veya ortak haneye sunulan varlıktır.