Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kaba-spesifik Gelişim

Mass-to-specific Development

Tanım

Fetal ve bebeklik döneminde motor gelişimin, tüm vücudu kapsayan genel ve kaba hareketlerden, vücut parçalarının daha hassas ve rafine hareketlerine doğru ilerlemesi süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Altı aylık bir bebeğin uzaktaki bir oyuncuyu almak için tüm gövdesini ve kollarını sallayarak hamle yapması kaba aşamayı temsil ederken; aynı bebeğin on iki aylık olduğunda sadece baş parmağı ve işaret parmağı ile (makas tutuşu) aynı oyuncağı yerden alabilmesi mass-to-specific gelişim yasasının somut bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Bu kavram, sinir sisteminin miyelinizasyon süreci ve sefalokaudal ile proksimodistal gelişim yasağıyla doğrudan ilişkilidir. Sinir sisteminin olgunlaşması sırasında merkezi sinir sisteminden periferik yapılara doğru kurulan kontrol, ilk başta yaygın ve koordinesiz 'kitle' tepkilerini (mass action) zorunlu kılar. Motor korteksteki nöronal ağların budanması ve sinaptik plastisite arttıkça, uyarıcılar daha spesifik kas gruplarına yönlendirilir. Böylece bebek, tüm kolunu sarsarak bir nesneye ulaşmaya çalışmaktan, parmak uçlarıyla hassas kavrama yapabilme yetisine evrilir.

Etimoloji

İngilizce 'mass' (bütün, kitle halinde) + 'specific' (özel, ayrıntılı) ve 'development' (gelişme, açılma) sözcüklerinin birleşiminden oluşan gelişimsel biyoloji ve psikoloji terimi.

Karıştırmayın

Proksimodistal gelişim ve sefalokaudal gelişim ile sıklıkla karıştırılır. Proksimodistal gelişim merkezden uca (gövdeden kollara ve parmaklara) doğru fiziksel yönelimi ifade ederken; mass-to-specific gelişim hareketin kalitesinin ve özgüllüğünün genelden özele doğru evrilmesini niteler.