Odak Grubu
Focus Group
Tanım
Belirli demografik veya deneyimsel ortak özelliklere sahip, genellikle 8 ila 12 kişiden oluşan katılımcıların bir moderatör eşliğinde belirli bir konuyu tartıştığı nitel araştırma yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) müdahale programının dijital arayüzünü test etmek için, 10 savaş gazisinden oluşan bir odak grubu oluşturulmuştur. Moderatör eşliğinde yürütülen 90 dakikalık oturumda, gazilerin uygulama içerisindeki tetikleyici unsurlara verdikleri ortak tepkiler ve programın kullanılabilirliğine dair zengin nitel geri bildirimler toplanmıştır.
Derin Analiz
Odak grubu, sosyal bilimler, pazar araştırmaları ve uygulamalı psikolojide derinlemesine veri toplamak amacıyla kullanılan yapılandırılmış bir grup mülakatı türüdür. Bireysel görüşmelerde ortaya çıkması zor olan sosyal etkileşim dinamiklerini, grup normlarını ve kolektif tutumları görünür kılmayı hedefler. Moderatörün rolü, tartışmanın manipüle edilmeden, katılımcıların özgürce fikir beyan edebileceği bir akışta kalmasını sağlamaktır. İstatistiksel genellemeden ziyade, insan deneyimlerinin öznel anlamlandırma süreçlerini ve altta yatan motivasyonları haritalandırmada kritik bir metodolojik araçtır.
Etimoloji
İngilizce 'focus' (odak, odaklanmak; Latince 'focus' yani ocak, ateş çukuru kelimesinden türetilmiştir) ve 'group' (grup, küme; İtalyanca 'gruppo' ve Germen kökenli 'kruppa' sözcüklerinden) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Anket (survey) ve bireysel derinlemesine görüşme (in-depth interview) ile sıkça karıştırılır. Anketler sayısal ve nicel genellemeler sunarken, odak grubu sosyal etkileşime dayalı nitel veriler üretir; bireysel görüşmeden farkı ise grup içi dinamiklerin ve fikir çatışmalarının veriye doğrudan yansıtılmasıdır.