Somut Sözcük
Concrete Word
Tanım
Fiziksel olarak gerçek ve duyu organlarıyla algılanabilen varlıkları, nesneleri veya kişileri temsil eden dilbilimsel birim.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir katılımcıya 'masa', 'elma' ve 'gitar' gibi sözcükler sunulduğunda, bireyin zihni bu nesnelerin şeklini, rengini veya sesini saniyeler içinde canlandırabilir; bu durum onların somut sözcükler olduğunu gösterir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve psikodilbilim bağlamında somut sözcükler, çift kodlama teorisi (dual-coding theory) çerçevesinde incelenir. Allan Paivio'nun kuramına göre, somut sözcükler hem sözel (linguistic) hem de imgesel (imaginal) olmak üzere iki farklı bellek sistemi üzerinden işlenir. Bu sözcükler okunduğunda veya duyulduğunda, zihinde hızla bir görsel temsil (mental imagery) uyanır. Nörogörüntüleme çalışmaları, somut sözcüklerin işlenmesinde sol yarımkürenin yanı sıra, nesnelerin fiziksel özellikleriyle ilişkili duyusal-motor kortikal alanların da aktifleştiğini göstermiştir. Bu durum, soyut sözcüklere kıyasla daha zengin bir sinaptik ağ ve daha hızlı hatırlama performansı (somutluk etkisi / concreteness effect) sağlar.
Etimoloji
Latince 'concretus' (büyüyüp katılaşmış, yoğunlaşmış; 'crescere' [büyümek] fiilinin geçmiş ortacı) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Soyut sözcük (abstract word) ile karıştırılır; soyut sözcükler ('adalet', 'özgürlük' gibi) fiziksel gerçekliği olmayan, doğrudan duyusal algıya dayanmayan kavramlardır.
Keşfetmeye Devam Edin
Soyut Sözcük
Abstract Word
Doğrudan duyusal organlarla algılanamayan, somut bir fiziksel karşılığı bulunmayan kavram, durum veya fikirleri temsil eden dilsel birim.
Somutluk Etkisi
Concreteness Effect
Somut isimlerin (örn. sandalye), soyut isimlere (örn. sevgi) kıyasla insan belleğinde çok daha üstün bir hatırlanma oranına sahip olmasını ifade eden bilişsel olgu.