Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Suç Teşkil Eden Eylem

Actus Reus

Tanım

Suç teşkil eden bir suçun işlendiğini kanıtlamak için gereken ve suç kastı (mens rea) ile birleştiğinde suçu oluşturan yasadışı fiziksel eylem.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bireyin başka birine fiziksel zarar verme niyetini (mens rea) kafasında tasarlaması tek başına suç oluşturmaz; ancak bu niyetle harekete geçip fiilen saldırıda bulunması (actus reus) adli makamlarca suçun maddi unsurunu tamamlar.

Derin Analiz

Adli psikoloji ve kriminoloji bağlamında actus reus, bir bireyin gerçekleştirdiği dışsal, gözlemlenebilir ve kanuni olarak yasaklanmış davranışı ifade eder. Yalnızca düşünce düzeyinde kalan niyetler hukuk sistemlerinde suç teşkil etmez; bu niyetin somut bir eyleme dönüşmesi gereklidir. Bu süreç, insan davranışının istemli motor kontrolü, dürtü kontrolü ve karar verme mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir. Bilişsel açıdan, bireyin serbest iradesiyle gerçekleştirdiği eylemin sonuçlarını öngörebildiği durumlarda maddi unsur tamamlanır. Ancak bazı nöropsikolojik bozukluklar, istem dışı hareket bozuklukları veya dissosiyatif durumlar, kişinin bu fiziksel eylem üzerindeki iradi kontrolünü ortadan kaldırarak sorumluluk düzeyini etkileyebilir.

Etimoloji

Latince actus (eylem, hareket, fiil) ve reus (suçlu, kabahatli) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup hukuki ve adli psikoloji literatüründe 'suçlu fiil' veya 'maddi unsur' anlamına gelir.

Karıştırmayın

mens rea (suç kastı/zihinsel unsur ile karıştırılır; mens rea suçun zihinsel boyutunu, actus reus ise fiziksel ve dışsal boyutunu temsil eder)