Amaca Özel
Ad Hoc
Tanım
Genel bir kural veya teorinin parçası olmaktan ziyade, belirli ve anlık bir duruma veya probleme özgü olarak geliştirilen geçici çözüm, hipotez veya yapı.
Örnek Vaka / Uygulama
Araştırmacının yürüttüğü regresyon analizinde beklenen istatistiksel anlamlılığa ulaşılamaması üzerine, veri setindeki uç değerleri (outliers) teorik bir gerekçe sunmaksızın sonradan modelden çıkararak anlamlı sonuç elde etmeye çalışması istatistiksel bağlamda ad hoc bir manipülasyondur.
Derin Analiz
Bilim felsefesi, metodoloji ve istatistikte ad hoc kavramı, önceden var olan genel bir teoriyi falsifikasyondan (yanlışlanmaktan) korumak veya anlık bir anomaliyi açıklamak amacıyla sonradan türetilen geçici varsayımları veya yöntemleri ifade eder. Karl Popper'ın bilim felsefesinde ad hoc hipotezler, teorinin ampirik test edilebilirliğini ve Popperian anlamda bilimsellik kriterini zayıflatan unsurlar olarak ele alınır. Klinik pratikte ise, standartlaştırılmış tanı protokollerinin dışına çıkılarak spesifik bir vakanın acil dinamiklerine göre anlık olarak şekillendirilen müdahale stratejileri bu kapsamda değerlendirilebilir.
Etimoloji
Latince kökenli bir deyimdir; kelime anlamı olarak 'buna yönelik' veya 'bu amaç için' demektir (Latince 'ad' [e, -e doğru] + 'hoc' [bu]).
Karıştırmayın
Genel ve sistematik metodolojiler ile a priori (deneyüstü/önsel) hipotezler. Ad hoc çözümler önceden tasarlanmamıştır, anlık gereksinimle ortaya çıkar.