Antikonformizm
Anticonformity
Tanım
Kabul görmüş sosyal standartlara ve normlara karşı, kişinin samimi bir ifade ihtiyacından ziyade isyankarlık veya dikbaşlılıkla geliştirdiği bilinçli ve kasıtlı uyumsuzluk hali.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir şirket toplantısında, tüm departman çalışanlarının rasyonel ve verimli bulduğu yeni bir projeye sırf yönetim kurulu onayladı diye mantıklı bir gerekçe sunmaksızın karşı çıkan ve her kararı veto etmeye çalışan bir yöneticinin tutumu antikonformizme örnek teşkil eder.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve grup dinamikleri literatüründe antikonformizm, basit bir uyumsuzluktan (nonconformity) yapısal olarak ayrılır. Nonconformity, bireyin grup normlarından bağımsız hareket etmesini veya kayıtsız kalmasını ifade ederken; antikonformizm reaktif bir güdülenmeyle işler. Birey, sırf grup normlarına zıt düşmek adına aktif bir direnç sergiler. Bu süreçte bilişsel mekanizmalar, bağımsız düşünceyi üretmekten ziyade mevcut otoriteyi veya çoğunluk görüşünü sabote etmeye odaklanır. Reaktif tutum, genellikle inatçılık (obstinacy) ve muhalif kimliği pekiştirme ihtiyacıyla beslenir.
Etimoloji
Latince 'anti-' (karşı, zıt) ve 'conformare' (aynı biçime sokmak, uymak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kabul görmüş sosyal normlara bilinçli bir reddiye ima eder.
Karıştırmayın
Konformizm (gruba uyma eğilimi), nonconformity (grup normlarına kayıtsız kalma veya bağımsız davranma) ve bireysellik. Antikonformizmden farkı, bireyin davranışını tamamen çoğunluğun pozisyonuna göre negatif yönde konumlandırmasıdır; yani yönünü yine grup tayin eder.