Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ayrık Kavram

Disjunctive Concept

Tanım

Bir dizi nitelikten herhangi birine veya birkaçına sahip olma temelinde tanımlanan kategorik yapı.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir hastanede acil servise gelen bireylerin 'yüksek ateş veya şiddetli göğüs ağrısı' semptomlarından herhangi birine sahip olması durumunda yoğun bakım protokolüne alınması, ayrık kavram mantığıyla çalışan bir triyaj karar mekanizmasıdır.

Derin Analiz

Bilişsel bilimlerde kategorizasyon süreçleri, insan zihninin uyarıcıları nasıl grupladığını inceler. Ayrık kavramlar, 'veya' mantıksal operatörüyle işlev görür; yani bir nesnenin veya durumun bu kavrama dahil olması için belirlenen özelliklerden sadece birini taşıması yeterlidir. Bu yapı, bilişsel yükü artırabilir çünkü zihin, ortak bir ortak payda aramak yerine alternatifli kural setlerini işlemek zorundadır. Conjunctive (bileşik) kavramlardan temel farkı, ortak kesişim kümesi zorunluluğunun bulunmamasıdır.

Etimoloji

Latince 'disjunctus' (ayrılmış, koparılmış) sözcüğünden türetilmiştir; 'dis-' (ayrı yönlere) + 'jungere' (bağlamak, birleştirmek) köklerine dayanır.

Karıştırmayın

Bileşik kavram (conjunctive concept) ile sıklıkla karıştırılır; bileşik kavramda tüm niteliklerin aynı anda var olması gerekirken, ayrık kavramda tek bir niteliğin varlığı yeterlidir.