Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Baş Sallama

Head Rolling

Tanım

Çocukların genellikle uykuya dalmadan önce başlarını bir yandan diğer yana tekrarlayıcı ve ritmik bir şekilde hareket ettirmesiyle karakterize motor bir davranıştır.

Örnek Vaka / Uygulama

İki buçuk yaşındaki bir çocuğun, her gece yatağına yatırıldıktan sonra uykuya geçiş evresinde gözleri yarı açık şekilde kafasını yastığa ritmik olarak sağa sola vurması veya döndürmesi vakası, klinik literatürde tipik bir baş sallama örneği olarak değerlendirilir.

Derin Analiz

Baş sallama (jactatio capitis nocturnis), parasomniler sınıfına giren ve sıklıkla erken çocukluk döneminde gözlenen ritmik hareket bozukluğudur. Nörodavranışsal perspektiften incelendiğinde, bu hareketlerin vestübüler sistemi uyararak kendi kendine yatıştırma (self-soothing) mekanizması işlevi gördüğü düşünülmektedir. İntrauterin dönemdeki fetal hareket eksikliği, beşik içi kısıtlanmalar ve erken dönem duyusal yoksunluk gibi etkenler bu otoritratif motor paternin gelişiminde rol oynayabilir. Çoğu olguda iyi huylu (benign) seyreder ve merkezi sinir sisteminin olgunlaşmasıyla kendiliğinden geriler, ancak nadiren altta yatan nörogelişimsel farklılıkların bir göstergesi olabilir.

Etimoloji

İngilizce 'head' (baş, kafa) ve 'roll' (yuvarlanmak, dönmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, tıp literatüründeki Latince karşılığı olan 'jactatio capitis nocturnis' (gece baş atılması/sarsılması) ifadesinden köken alır.

Karıştırmayın

Epileptik nöbetler (özellikle frontal lob nöbetleri) ve tic bozuklukları; baş sallamanın ritmik, uykuya geçişle sınırlı ve istemli olarak durdurulabilir olması yönüyle bu patolojilerden ayırt edilir.