El-kol Vibrasyon Sendromu
Hand–arm Vibration Syndrome (HAVS)
Tanım
Elde tutulan titreşimli ekipmanların aşırı kullanımına bağlı olarak gelişen ve nörovasküler yapılarda hasarla karakterize mesleki bir hastalıktır.
Örnek Vaka / Uygulama
On beş yıldır yol yapım çalışmalarında ağır kompresörlü kırıcılar kullanan 48 yaşındaki bir işçi, özellikle soğuk havalarda ellerinde ani soluklaşma, ardından belirgin bir morarma ve şiddetli karıncalanma şikayetleriyle klinike başvurmuştur. Yapılan vasküler ve nörolojik değerlendirmelerde, hastanın parmak uçlarındaki kılcal damar reflekslerinin bozulduğu ve iki noktayı ayırt etme eşiğinin yükseldiği saptanmıştır.
Derin Analiz
El-kol vibrasyon sendromu, endüstriyel bağlamda pnömatik çekiçler, matkaplar veya motorlu testereler gibi yüksek frekanslı mekanik titreşim yayan aletlerin uzun süreli kullanımı sonucu ortaya çıkar. Patofizyolojisinde, dijital arterlerin ve sinir uçlarının kronik mikrotravmalara maruz kalması yatar. Bu durum, vazospazmlara, endotel disfonksiyonuna ve duyusal sinir liflerinde yapısal bozulmalara yol açar. Klinik tabirde sıklıkla 'titreşim beyaz parmağı' (vibration white finger) olarak da anılan bu sendrom, Raynaud fenomeninin ikincil bir formu olup, soğuk maruziyeti ile tetiklenen ataklar şeklinde seyreder. Hastalığın ilerlemesi, parmaklarda kalıcı hissizlik, kavrama kuvvetinde azalma ve iskelet-kas sistemi yakınmalarıyla işlevselliği ciddi ölçüde kısıtlar.
Etimoloji
İngilizce 'hand' [el] + 'arm' [kol] + Latince 'vibratio' [titreşim] ve Yunanca 'syndromon' [bir arada koşma, belirtiler kümesi] sözcüklerinin birleşiminden oluşan tıbbi bir terimdir.
Karıştırmayın
Primer Raynaud Hastalığı ile sıklıkla karıştırılır; ancak HAVS, birincil hastalıktan farklı olarak mesleki mekanik titreşim maruziyetine ikincil olarak gelişir ve genellikle tek taraflı veya asimetrik bulgularla başlar.