Eyleyebilirlik
Affordance
Tanım
Fiziksel çevrenin ya da nesnelerin bir organizmaya sunduğu eylem ve kullanım potansiyellerinin tamamıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kapı kolunun üzerindeki düzlemsel plaka, kullanıcısına 'itme' eyleyebilirliği sunarken; çekme kulbu 'çekme' eyleyebilirliği sunar. Tasarım kusurlu olduğunda, örneğin itilmesi gereken bir kapıda çekme kolu bulunduğunda, nesne yanlış eyleyebilirlik (false affordance) üreterek kullanıcı hatasına yol açar.
Derin Analiz
Ekolojik algı teorisinde James J. Gibson tarafından kavramsallaştırılan eyleyebilirlik, özne ile nesne arasındaki etkileşimin nesnel bir özelliğidir. Bilişsel bilimler ve insan-bilgisayar etkileşiminde (özellikle Don Norman'ın çalışmalarıyla) bir nesnenin formunun, kullanıcısına işlevini doğrudan ve sezgisel olarak nasıl aktardığını inceler. Algılama ve eylem süreçlerinin birbirinden bağımsız olmadığını, aksine çevresel ipuçlarının doğrudan motor yanıtları tetiklediğini savunur.
Etimoloji
İngilizce 'to afford' (sağlamak, vermek, imkan tanımak) fiilinden türetilmiştir; kökeni Eski İngilizce 'geforthian' (ilerletmek, yerine getirmek) sözcüğüne dayanır.
Karıştırmayın
Algılanan özellikler veya kullanıcı dostu arayüz tasarımı ile sıklıkla karıştırılır. Eyleyebilirlik bir tasarım tercihi değil, çevrenin veya nesnenin sunduğu fiziksel gerçekliktir; işaretler (signifiers) ise o eyleyebilirliğin nasıl kullanılacağını gösteren rehberlerdir.
Keşfetmeye Devam Edin
Ekolojik Algı
Ecological Perception
Bir organizmanın, laboratuvar ortamından bağımsız olarak, doğal ve gerçek dünyasındaki ekolojisi içinde hareket ederken çevresel olanakları (affordances) ve değişmezlikleri (invariances) doğrudan tespit etme süreci.
Bilişsel Ergonomi
Cognitive Ergonomics
İnsan performansında rol oynayan bilişsel süreçleri, bilgi işleme kapasitelerini ve bunların iş sistemleriyle etkileşimini inceleyen ve tasarlayan uzmanlık alanıdır.